Badanie Proctora [TL;DR]
Badanie Proctora polega na zagęszczaniu tego samego rodzaju gruntu przy różnej wilgotności. Celem jest wyznaczenie wilgotności optymalnej (w opt ) oraz maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego (ρ d,max ) .
💭 Szkielet gruntowy – to sam suchy grunt, bez wody i powietrza.
Badanie Proctora krok po kroku
1. Przygotowanie próbek
- Przygotuj reprezentatywną próbkę gruntu, rozdrobnij większe bryły i dokładnie wymieszaj.
- Podziel grunt na 4–6 części. Do kolejnych próbek dodawaj stopniowo coraz więcej wody i dokładnie mieszaj.
2. Przygotowanie formy
- Oczyść i osusz formę Proctora.
- Zważ pustą formę wraz z podstawą i zapisz jej masę.
- Znajomość objętości formy jest niezbędna do dalszych obliczeń.
3. Zagęszczanie gruntu
- Umieść wilgotny grunt w formie warstwami.
- Każdą warstwę zagęść ubijakiem Proctora, wykonując wymaganą liczbę uderzeń równomiernie na całej powierzchni.
- Po zagęszczeniu ostatniej warstwy zdejmij kołnierz, a nadmiar gruntu zetnij i wyrównaj do poziomu krawędzi formy.
💭 Parametry pokazane na schemacie są przykładowe, należy je dobrać zgodnie z obowiązującą normą lub procedurą laboratoryjną. Metoda zmodyfikowana – wariant badania ze zmienionymi parametrami, dający większą energię zagęszczania niż metoda standardowa.
4. Ważenie próbki
- Zważ formę z zagęszczonym gruntem.
- Oblicz masę gruntu w formie:
m gruntu = m formy z gruntem − m pustej formy
Następnie oblicz gęstość objętościową gruntu:
ρ = m gruntu / V formy
5. Oznaczenie wilgotności
Z pobranej próbki gruntu określ wilgotność metodą suszarkową.
Wilgotność oblicz ze wzoru:
w = m wody / m suchego gruntu · 100%
6. Powtórzenie badania
Powtórz kroki 2–5 dla wszystkich próbek o różnej wilgotności. Dla każdej próbki zapisz:
- wilgotność w ,
- gęstość objętościową ρ ,
- gęstość objętościową szkieletu gruntowego ρ d .
Przykładowy zapis wyników:
7. Opracowanie wyników
- Nanieś punkty (w, ρ d ) na wykres: wilgotność na osi X, a gęstość szkieletu na osi Y.
- Poprowadź gładką krzywą.
- Odczytaj wilgotność optymalną w opt oraz maksymalną gęstość ρ d,max .
Na co zwrócić uwagę?
Parametry badania — między innymi wymiary formy, masa ubijaka, wysokość spadku, liczba warstw i liczba uderzeń — należy dobrać zgodnie z obowiązującą normą albo procedurą laboratoryjną.
💭 Materiał ma charakter dydaktyczny.
